پژوهشگاه رنگ با همکاری انجمن علمی رنگ ایران علوم و فناوری رنگ 1735-8779 18 4 2025 05 22 Characterization of Red and Brown Color on Mina'i Ceramics from Sixth to Seventh Century AH in Iran Based on Instrumental Methods مشخصه‌یابی فام قرمز و قهوه‌ای در سفال‌های مینایی سده‌های ششم تا هفتم هجری قمری در ایران با استفاده از روش‌های دستگاهی 253 270 82076 10.30509/jcst.2025.167437.1248 FA ملیکا یزدانی گروه هنر اسلامی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران، صندوق پستی: 1744 داود آقا علی گل آزمایشگاه واندوگراف، پژوهشکده فیزیک و شتابگرها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، تهران، ایران، صندوق پستی: 3486-11365 Journal Article 2025 01 08 This study investigated the red and brown pigment colors of twelve Mina'i samples from sixth to seventh centuries AH from Alamut castle, Rayy and attributed to Rayy in National Museum of Iran by Micro-PIXI, optical microscopy and scanning electron microscopy. The main aim of the research was to explore various techniques for applying red and brown pigments on the base glaze and to analyse the elemental compositions and factors influencing the production of these pigments. This investigation revealed six distinct colors of red. By examining the distribution of elements, it was found that iron is the factor that produces red and brown colors in these potteries. Also, the results of elemental compositions demonstrate that the base glazes are divided into three groups: lead glaze, alkaline glaze, and lead-tin-soda glaze. Other results confirm that increasing the amount of iron oxide in the lead base glaze significantly impacted the production of the brown color. This paper's findings confirm the technique for producing red color as described in the Islamic medieval Iranian treatise. در این پژوهش، پوشرنگ‌های قرمز و قهوه‌ای در سفالینه‌نگاری‌های دوازده اثر مینایی سده 6-7 هـ.ق یافت‌شده از دژ الموت و همچنین نمونه‌های موجود در موزه ملی ایران که بخشی از آنها از محوطه تاریخی ری یافت شده‌اند، با استفاده از مطالعات میکروپیکسی، میکروسکوپ نوری و میکروسکوپ الکترونی روبشی مطالعه شده‌اند. مهم‌ترین اهداف پژوهش، دستیابی به شیوه‌های مختلف ایجاد فام‌های قرمز و قهوه‌ای بر روی لعاب زمینه و اندازه‌گیری ترکیبات عنصری و عناصر موثر در تولید این رنگدانه‌ها بوده ‌است. در این ‌پژوهش شش گونه رنگ قرمز شناسایی شد. با بررسی توزیع عناصر به‌دست آمده، مشخص شد که عامل تولید فام‌های قرمز و قهوه‌ای در این سفال‌ها آهن است. همچنین، نتایج آنالیز عنصری نشان می‌دهد، لعاب‌های زمینه این پوشرنگ‌ها در سه گروه لعاب سربی، لعاب قلیایی و لعاب سرب- قلع- قلیا تقسیم‌بندی می‌شوند. دیگر نتایج پژوهش، نشان می‌دهد که افزایش میزان اکسید آهن مورد استفاده در لعاب سربی، در تولید فام قهوه‌ای موثر بوده است. نتایج این پژوهش، شیوه ساخت فام قرمز در مکتوبات کهن ایران را تایید می‌کند.

https://jcst.icrc.ac.ir/article_82076_b020215a45a0424d90d2d9a3cd9af139.pdf

پژوهشگاه رنگ با همکاری انجمن علمی رنگ ایران علوم و فناوری رنگ 1735-8779 18 4 2025 05 22 Prediction of the Reflectance of Wet Nylon Fabric Using the Geometric Model and Kubelka-Munk Theory پیش‌بینی انعکاس پارچه نایلونی خیس با استفاده از مدل هندسی و تئوری کیوبلکا-مانک 271 288 82079 10.30509/jcst.2025.167444.1249 FA ساناز توفیقی گروه مهندسی نساجی، دانشکده فنی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران، کدپستی: 4199613776 علی شمس ناتری گروه مهندسی نساجی، دانشکده فنی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران، کدپستی: 4199613776 Journal Article 2025 01 11 Wetting the fabric changes its color; therefore, to control the fabric's color in the dyeing process, it is crucial to predict the fabric's color in its wet state. In this article, a geometric model was used to predict the reflectance spectra of wet nylon fabric based on the reflectance spectra of its dry state. For this purpose, nylon fabric samples were dyed individually and in mixtures with red, blue, and yellow acid dyes. Analysis of the color parameters of the samples shows that wetting causes color change, a decrease in lightness, and increases in color depth of the dyed fabric. To predict the fabric's reflectance in the wet state using the geometrical model, the molar absorption coefficient of the dye (ɛ), modified molar absorption coefficient (ɛ), unit k/s, and modified unit k/s values were utilized. The prediction error according to color difference (ΔECMC) in four prediction methods, using molar absorption coefficient (ɛ), modified molar absorption coefficient (ɛ), unit k/s, and modified unit k/s, were 18.69, 15.51, 6.87, and 5.71, respectively. The best prediction was achieved by the geometrical model using the modified unit k/s. خیس شدن پارچه باعث تغییر رنگ آن می‌شود. بنابراین، برای کنترل رنگ پارچه در فرایند رنگرزی، پیش‌بینی رنگ پارچه در حالت خیس بسیار مهم است. در این مقاله از مدل هندسی برای پیش‌بینی طیف انعکاسی پارچه نایلونی خیس بر اساس طیف انعکاسی حالت خشک آن استفاده شد. برای این منظور، نمونه‌های پارچه نایلونی با رنگزای اسیدی قرمز، آبی و زرد به صورت تکی و مخلوط رنگرزی شدند. آنالیز عامل‌های رنگی نمونهها نشان داد خیس شدن سبب تغییر رنگ، کاهش روشنایی و افزایش عمق رنگی پارچه می‌شود. از یک مدل هندسی و کیوبلکا-مانک، برای پیش‌بینی طیف انعکاسی پارچه نایلونی خیس استفاده شد. به منظور پیش‌بینی انعکاس پارچه در حالت خیس به روش مدل هندسی، از مقادیر ضریب جذب مولار رنگزا (ɛ)، ضریب جذب مولار رنگزا اصلاح شده، k/s واحد و k/s واحد اصلاح شده استفاده شد. خطای پیش‌بینی بر حسب اختلاف رنگ (ΔECMC) در چهار روش پیشبینی، استفاده از مقادیر ضریب جذب مولار رنگزا، ضریب جذب مولار رنگزا اصلاحی، k/s واحد و k/s واحد اصلاح شده، به ترتیب 18.69، 15.51، 6.87 و 5.71 است. بهترین پیش‌بینی توسط مدل هندسی با استفاده از k/s واحد اصلاح ‌شده به دست آمد.

https://jcst.icrc.ac.ir/article_82079_b16c0364cd1de23f073cde418a0d2cea.pdf

پژوهشگاه رنگ با همکاری انجمن علمی رنگ ایران علوم و فناوری رنگ 1735-8779 18 4 2025 05 22 Dyeing of woven cotton-polyester blend fabric using fennel (Foeniculum vulgare) as a Natural Dye and Effects of UV and Low-Temperature Plasma Pre-treatments رنگرزی پارچه مخلوط پنبه/ پلی‌استر با رنگزای طبیعی رازیانه و تأثیر عملیات‌های پیش‌تکمیل فرابنفش و پلاسمای دمای پایین 289 308 82083 10.30509/jcst.2025.167411.1244 FA ابوالفضل زارع مهرجردی دانشکده مهندسی نساجی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. کد پستی: 8915818411 مائده داوری‌مقدم دانشکده مهندسی نساجی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. کد پستی: 8915818411 Journal Article 2024 11 03 This research used fennel as a natural dye for dyeing the cotton-polyester blend fabric to increase UV protection and antibacterial and antioxidant activity. On the other hand, low-temperature plasma and UV pre-treatments were used to increase the affinity of the dye to the fabric. For this purpose, the raw and pretreated cotton-polyester blend fabrics were dyed with the ethanol extract of fennel leaf by the exhaustion method. The color strength, various color fastness, UV protection, antimicrobial activity, antioxidant activity, hydrophilicity, physical and mechanical properties of dyed samples were evaluated. The pretreated fabric dyed with fennel extract showed a significant increase in the UV protection factor (UPF) with minimal effect on tensile strength. در این کار تحقیقاتی از رازیانه به عنوان رنگزای طبیعی برای رنگرزی پارچه مخلوط پنبه/ پلی‌استر به منظور افزایش حفاظت در برابر پرتو فرابنفش و فعالیت ضدباکتری و خواص آنتی‌اکسیدانی استفاده شد. از طرف دیگر به منظور افزایش تمایل رنگزا به لیف، از پیش‌تکمیل‌های پلاسمای دمای پایین و پرتو فرابنفش استفاده شد. برای این منظور، پارچه خام و پیش‌تکمیلشده مخلوط پنبه/ پلی‌استر توسط عصاره اتانولی برگ رازیانه توسط روش رمق‌کشی رنگرزی شدند. قدرت رنگی، انواع ثبات‌های رنگی، محافظت در برابر پرتو فرابنفش، فعالیت ضدمیکروبی، خواص آنتی‌اکسیدانی، میزان آ‌ب‌دوستی، خواص فیزیک و مکانیکی نمونه‌های رنگرزیشده مورد ارزیابی قرار گرفت. پارچه پیش‌تکمیل‌شده رنگرزی‌شده با عصاره رازیانه، با حداقل تأثیر بر استحکام کششی، افزایش چشمگیری در محافظت در برابر پرتو فرابنفش نشان داد.

https://jcst.icrc.ac.ir/article_82083_89cd6d0693d4d0c1aa393a192692208a.pdf

پژوهشگاه رنگ با همکاری انجمن علمی رنگ ایران علوم و فناوری رنگ 1735-8779 18 4 2025 05 22 Prediction of BYK-mac-i Results for Assessing Graininess Characteristics in Metallic Coatings Using Scanner and Texture Analysis Methods پیش‌بینی نتایج BYK-mac-i در اندازه‌گیری ویژگی دانه‌ای‌شدن در پوشش‌های متالیک با استفاده از اسکنر و روش‌های تحلیل بافتار 309 324 82089 10.30509/jcst.2025.167480.1253 FA فاطمه ملک پور دانشکده مهندسی پلیمر و رنگ، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران، صندوق‌پستی: 4413-15875 سعیده گرجی‌کندی دانشکده مهندسی پلیمر و رنگ، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران، صندوق‌پستی: 4413-15875 محسن محسنی دانشکده مهندسی پلیمر و رنگ، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران، صندوق‌پستی: 4413-15875 Journal Article 2025 03 02 Metallic coatings are widely used in various manufacturing industries, including automotive and decoration, due to their visually appealing characteristics. Evaluating the texture graininess of these coatings plays a crucial role in quality control. This study investigated various image processing methods, including Fourier transform, wavelet transform, co-occurrence matrix, and distance-dependent edge frequency, to quantify the graininess attribute of metallic coatings. The texture analysis obtained data were compared with the BYK-mac-i gonio-spectrophotometer graininess, and the correlation between them was calculated. The results showed that all methods correlated significantly with the measured graininess data. Among these methods, the homogeneity derived from the co-occurrence matrix demonstrated the highest accuracy in quantifying texture graininess, with a correlation coefficient of 0.88. This result aligns closely with the findings obtained from the BYK-mac-i gonio-spectrophotometer. Additionally, the Fourier spectrum means and wavelet energy in the diagonal channel in the frequency domain and the energy and correlation features from the co-occurrence matrix and distance-dependent edge frequency method in the spatial domain provided acceptable results with correlation coefficients above 0.82. پوشش‌های متالیک به دلیل ویژگی‌های دیداری جذاب، در صنایع مختلفی از جمله خودروسازی و دکوراسیون مورد استفاده قرار می‌گیرند. ارزیابی دانه‌ای‌شدن بافتار این پوشش‌ها نقش مهمی در کنترل کیفیت آن‌ها دارد. در این پژوهش، روش‌های مختلف پردازش تصویر شامل تبدیل فوریه، تبدیل موجک، ماتریس هم‌وقوعی و بسامد لبه وابسته به فاصله، برای کمی‌سازی دانه‌ای‌شدن بافت پوشش‌های متالیک بررسی شدند. داده‌های به‌دست‌آمده از تحلیل بافتار، با نتایج گونیواسپکتروفوتومتر BYK-mac-i مقایسه شدند و میزان همبستگی آن‌ها محاسبه شد. نتایج نشان داد که تمامی روش‌ها ارتباط معناداری با نتایج دستگاهی دارند. از میان این روش‌ها، ویژگی همگنی به دست آمده از ماتریس هم‌وقوعی، بالاترین دقت را در کمیسازی دانه‌ای شدن بافتار نشان داد و با ضریب همبستگی 0.88، تطابق بالایی با نتایج حاصل از گونیواسپکتروفوتومتر BYK-mac-i داشت. همچنین، ویژگی‌های میانگین دامنه طیف فوریه و انرژی موجک در کانال قطری در حوزه بسامد، به همراه ویژگی‌های انرژی و همبستگی ماتریس هم‌وقوعی و روش بسامد لبه وابسته در حوزه مکان، با ضرایب همبستگی بالاتر از 0.82 نتایج قابل قبولی ارائه دادند.

https://jcst.icrc.ac.ir/article_82089_8df900566512c68ea448cdf8720c2d76.pdf

پژوهشگاه رنگ با همکاری انجمن علمی رنگ ایران علوم و فناوری رنگ 1735-8779 18 4 2025 05 22 Effect of Silver on Enhancing the Performance of TiO2-WO3 Photoanode in Dye-Sensitized Solar Cells تاثیر نقره بر بهبود عملکرد فوتوآند TiO2-WO3درسلول خورشیدی حساس‌شده به مواد رنگزا 325 335 82094 10.30509/jcst.2025.167479.1252 FA سمیرا فلاح دوست مقدم گروه مهندسی شیمی، دانشکده فنی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران، صندوق پستی: 14965-115 ندا گیلانی گروه مهندسی شیمی، دانشکده فنی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران، صندوق پستی: 14965-115 علی اکبر یوسفی گروه انرژی، پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران، تهران، ایران، صندوق پستی: 14975-112 Journal Article 2025 03 01 Dye-sensitized solar cells (DSSCs) face limitations in achieving high efficiency due to the electron recombination phenomenon at the conductive oxide-electrolyte interface. In this study, to enhance the efficiency of DSSCs, TiO2 nanoparticles were doped with WO3 nanostructures and silver. The results revealed that utilizing this combination in the fabrication of the photoanode reduces electron recombination and improves the power conversion efficiency of the solar cells. Morphological analysis of the synthesized nanoparticles was carried out using scanning electron microscopy (SEM) and Fourier-transform infrared spectroscopy (FTIR). The findings of this study showed that the photoanode based on the Ag-TiO2-WO3 ternary nanostructure exhibited better performance compared to photoanodes made of pure TiO2, WO₃, and TiO2-WO3. Specifically, the cell with the Ag-TiO2-WO3 photoanode achieved a short-circuit current density (Jsc) of 13.63 mA/cm² and a power conversion efficiency of 6.87 %. In contrast, cells made with photoanodes of pure TiO2, WO₃, and TiO2-WO3 demonstrated power conversion efficiencies of 3.171, 0.93, and 5.631 %, respectively. سلول‌های خورشیدی حساس‌شده به مواد رنگزا (DSSC) به‌دلیل پدیده نوترکیبی الکترون‌ها در محل اتصال اکسید رسانا و الکترولیت، با محدودیت‌هایی در دستیابی به بازده بالا مواجه هستند. در این پژوهش، برای افزایش بازده DSSC از دو‌پ‌کردن نانوذرات TiO2 با نانوساختارهای WO3 و نقره استفاده شده است. نتایج نشان داد که استفاده از این ترکیب در ساخت فوتوآند موجب کاهش پدیده نوترکیبی الکترون‌ها و بهبود بازده تبدیل توان سلول خورشیدی می‌شود. تحلیل ریخت‌شناسی نانوذرات سنتزشده با استفاده از میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) و طیف‌سنجی فروسرخ تبدیل فوریه (FTIR) انجام گرفت. یافته‌های این مطالعه نشان دادند که فوتوآند مبتنی بر نانوساختار سه‌گانه Ag-TiO2-WO3 عملکرد بهتری در مقایسه با فوتوآندهای ساخته‌شده از TiO2، WO₃ و TiO2-WO₃ خالص دارد. به‌طور مشخص، سلول دارای فوتوآند Ag-TiO2-WO3 به چگالی جریان اتصال کوتاه (Jsc) معادل mA/cm2 13.63 و بازده تبدیل توان برابر 6.87 درصد دست یافت. در مقابل، سلول‌های ساخته‌شده با فوتوآندهای TiO2، WO3، و TiO2-WO3 خالص به ترتیب بازده‌هایی برابر با 3.171، 0.93 و 5.631 درصد را نشان دادند.

https://jcst.icrc.ac.ir/article_82094_28891917f7c33f937937fce056475695.pdf

پژوهشگاه رنگ با همکاری انجمن علمی رنگ ایران علوم و فناوری رنگ 1735-8779 18 4 2025 05 22 Investigating the Effect of Pea Pods as a Green Inhibitor on Sweet Corrosion of Low Carbon Steel بررسی اثرغلاف نخود فرنگی به عنوان بازدارنده سبز بر خوردگی شیرین فولاد کم کربن 337 353 82095 10.30509/jcst.2025.167445.1250 FA اشکان کارگذاری گروه مهندسی مواد، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران، کدپستی: 5166616471 شاهین خامنه اصل گروه مهندسی مواد، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران، کدپستی: 5166616471 Journal Article 2025 01 12 Sweet corrosion is a type of corrosion in the oil industry in which CO2 gas reacts with water to form carbonic acid, which causes corrosion in steel. One of the methods of combating corrosion is the use of corrosion inhibitors. This study investigated the natural inhibitory effect of pea pod extract as a new corrosion inhibitor for low carbon steel used in the gas industry (API 5L X42) in a 3.5 wt. % NaCl solution saturated with CO2 at different concentrations. Electrochemical methods such as polarization tests and electrochemical impedance spectroscopy were used. The results showed that the minimum surface roughness in the extract at a concentration of 100 ppm was 607.20 nm and also the best effectiveness of the extract with a percentage of IE=69.76 at a concentration of 100 ppm compared to other concentrations. The results obtained from SEM and XRD indicate the formation of a protective layer on the samples' surface and the extract's function as a mixed inhibitor. خوردگی شیرین نوعی از خوردگی در صنعت نفت است که در آن گاز CO2 با آب واکنش داده و کربنیک اسید ایجاد شده و باعث خوردگی در فولاد می‌شود. یکی از روش‌های مقابله با خوردگی استفاده از بازدارنده خوردگی است. در این پژوهش، اثربازدارنده طبیعی عصاره غلاف نخود فرنگی به عنوان بازدارنده خوردگی جدید برای فولاد کم کربن مورد استفاده در صنایع گاز (API 5L X42) در محلول 3.5 درصد وزنی NaCl اشباع‌ شده با CO2 در غلظت‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفت. روش‌های الکتروشیمیایی از قبیل آزمون قطبش و طیف‌سنجی امپدانس الکتروشیمیایی مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که حداقل زبری سطح در عصاره با غلظت ppm 100 ، 20.607 نانومتر بوده وهمچنین بهترین اثربخشی عصاره با درصد 69.76= IE در غلظت ppm 100 در مقایسه با سایر غلظت‌ها است و نتایج حاصل از SEM و XRD نشان‌دهنده تشکیل یک لایه محافظ روی سطح نمونه‌ها است و عملکرد عصاره به صورت یک بازدارنده مختلط است.

https://jcst.icrc.ac.ir/article_82095_fbea84b89acc1b39b882d9032192f638.pdf