پژوهشگاه رنگ با همکاری انجمن علمی رنگ ایران علوم و فناوری رنگ 1735-8779 5 4 2011 12 22 A Comparative Study of Derivative Spectrophotometric Techniques for Prediction of Colorants’ Concentration in Dyed Textiles مقایسه روش‌های مختلف مشتقی در تعیین غلظت مواد رنگزا در منسوجات رنگرزی شده 273 283 76024 FA جلیل محتشم گروه مهندسی نساجی، دانشگاه گیلان علی شمس ناتری گروه مهندسی نساجی، دانشگاه گیلان هاله خلیلی دانشکده مهندسی نساجی، دانشگاه صنعتی اصفهان Journal Article 1970 01 01 In this paper various derivative spectrophotometric methods including zero-crossing, peak to peak, peak to zero, and ratio derivative are used to determine dye concentration in colored fabric, which is dyed with ternary mixture of dyes. The experimental and theoretical comparisons of methods are done by using relative error of dye concentrations prediction. The relative error in normal kubelka-munk, peak to peak, peak to zero, and ratio derivative methods are 0.288, 0.257, 0.29, 0.22, 0.143, respectively. As obtained results indicated, the performance and accuracy of ratio derivative method is better than other derivative techniques and normal kubelka-munk method. در مقاله حاضر روش‌های مختلف اسپکتروفوتومتری مشتقی شامل روش قله- صفر(Peak zero)، قله تا قله (Peak to peak)، عبور از صفر و مشتق طیف نسبی به منظور تعیین غلظت مواد رنگزای به کار رفته در منسوجات رنگرزی شده با مخلوط سه‌تایی مواد رنگزا استفاده گردید و مقایسه تئوری و تجربی بین روش‌های بکار رفته به وسیله خطای نسبی پیشگویی غلظت انجام گرفت. مقدار خطای نسبی پیشگویی غلظت در روش‌های کلاسیک کیوبلکا - مانک، مشتقی قله- صفر، مشتقی قله تا قله، مشتقی عبور از صفر و مشتق طیف نسبی به ترتیب 0.288، 0.257، 0.29، 0.22 و 0.143 می‌باشد. با توجه به نتایج حاصل شده، کارایی و دقت روش مشتق طیف نسبی نسبت به سایر روش‌های مشتقی و روش کلاسیک کیوبلکا - مانک بهتر می‌باشد. https://jcst.icrc.ac.ir/article_76024_2ed214344769f67c4e74b186437c3243.pdf