شناسایی ماهیت رزین سندروس در بازار ایران به روش طیف‌سنجی مادون‌قرمز تبدیل فوریه



نشریه: سال دوازدهم- شماره اول - بهار 1397 - مقاله 4   صفحات :  33 تا 43



کد مقاله:
JCST-27-07-2017-1749

مولفین:
علی نعمتی بابایلو: دانشگاه هنر اسلامی تبریز - دانشکده هنرهای کاربردی، گروه مرمت آثار تاریخی و باستان سنجی
مهرناز آزادی بوياغچي: دانشگاه هنر اصفهان - گروه مرمت اشياء تاريخي و فرهنگي-دانشكده حفاظت و مرمت
فرهود نجفی: موسسه پژوهشي علوم و فناوري رنگ و پوشش - گروه رزین و افزودنی‌ها، پژوهشکده پوشش‌های سطح و فناوری‌های نوین
محسن محمدی آچلویی: دانشگاه هنر اصفهان - گروه باستان‌سنجی، دانشکده حفاظت و مرمت


چکیده مقاله:

هدف از این تحقيق، بررسی ماهیت رزین سندروس عرضه شده در بازار ایران بر اساس مطالعه ساختار مولکولی آن است. در این مقاله طیف زير قرمز تبدیل فوریه رزین‌هایی که به نام سندروس در بازار ایران به فروش می‌رسند، بررسی شده و در تطبیق با طیف سه رزین مرجع کلوفان، کوپال و سندروس، ماهیت آنها مورد تحلیل قرار گرفته است. سندروس رزینی دی‌ترپنوییدی است که از گونه گیاهی Tetraclinis articulata Vahl. بومی شمال غربی آفریقا حاصل می‌شود و در ساخت انواع جلا و پوشش برای نقاشی و آثار هنری به کار می‌رود. چنین به نظر می‌رسد که در گذشته نام سندروس به انواعی از رزین‌ها همچون سندروس، کلوفان و کوپال اطلاق می‌شد. امروزه نیز رزین‌های مختلفی با اشکال و رنگ مختلف در بازار ایران به نام سندروس به فروش می‌رسند و هنرمندان معاصر هنرهای سنتی از آن برای ساخت جلای ایرانی به نام روغن کمان استفاده می‌کنند. نتایج نشان می‌دهد که هر سه نوع رزین سندروس، كلوفان و كوپال، در بازار ایران بنام سندروس عرضه می‌گردد.


Article's English abstract:

The aim of this research is to study sandarac ingredients as a resin in Iranian market according to its molecular structure. Fourier transform infrared spectra of resins, which is sold as sandarac in Iranian market, were investigated and their spectra were compared with three reference resins including Manilla copal, Sandarac and Colophony. Sandarac is a diterpenoid resin extracted from Tetraclinis articulata Vahl as a native plant of north western Africa. It has been used for production of various kinds of painting varnishes and artwork coatings. It seems that different resins such as copal, colophony and sandarac were known as sandarac in the past. Nowadays, many resins with different forms and colors are sold in Iran as sandarac and contemporary traditional artists use them for manufacturing "Kaman Oil" coating (a traditional Persian resin–oil varnish). Results showed that all the three kinds of resins (copal, colophony and sandarac) are sold and presented in Iran as sandarac.


کلید واژگان:
سندروس، کوپال، کلوفان، رزین دی¬ترپنویید، طیف سنجی زير قرمز تبدیل فوریه.

English Keywords:
Sandarac, Copal, Colophony, Diterpenoid resin, Fourier transform infrared spectroscopy (FTIR).

منابع:
20. م. باقرزاده كثيري، شناسایی رنگدانه لاجورد در نگاره‌های ایرانی با استفاده از روش‌های نشر پرتو ایکس القائی پروتون (PIXE) و میکروسکوپی نیروی اتمی (AFM). نشريه علمي پژوهشي علوم و فناوري رنگ. (1394)9، 258-251. 21. د. هرندي، م. ح. طاهري، ع. سرداري، شناسایی رنگدانه‌های دیوارنگاره. نشريه علمي پژوهشي علوم و فناوري رنگ. (1394)9، 197-187. 22. ع. ر. كوچكزايي، ع. نعمتي بابايلو، ل. دانشپور، شناسایی رنگدانه‌های مورد استفاده در تزئین کتیبه کاغذی خانه انصارین تبریز. نشريه علمي پژوهشي علوم و فناوري رنگ. (1394)9، 306-297. 23. ز. حقيقي، ا. ح. كريمي، ر. وطنخواه، شناسایی بست دیوارنگاره‌های تاریخی خانه سوکیاس اصفهان با استفاده از طیف‌بینی زیر قرمز تبدیل فوریه و کمومتریکس. نشريه علمي پژوهشي علوم و فناوري رنگ. (1394)9، 82-75. 24. ا. ح. كريمي، ع. عابد اصفهاني، م. شيردواني، بررسی کارآیی آزمایش‌های شیمی‌تر در شناخت بست‌ رنگ نقاشی سنتی ایران. نشريه علمي ترويجي مطالعات در دنياي رنگ. (1391)2، 14-3.

English References:
1. D. Scalarone, O. Chiantore, Py-GC/MS of natural and synthetic resins. In organic mass spectrometry in art and archaeology, John Wiley & Sons, Chichester, UK (2009), 327-361. 2. A. Nemati Babaylou, M. Azadi Boyaghchi, F. Najafi, M. Mohammadi Achachlouei, Review on identification of diterpenoid resins in artworks varnishes by FT-IR. J. Res. Archaeom. 3 (2017), 68-80. 3. J. S. Mills, R. White, Natural resins of art and archaeology their sources, chemistry, and identification. Stud. Conserv. 22(1977), 12-31. 4. J. H. Langenheim, Plant resins, Timber Press, Oregon, 2003, 334-335. 5. A. Cunningham,I. D. Gay, A. Oehlschlager, J. H. Langenheim, 13 C NMR and IR analyses of structure, aging and botanical origin of Dominican and Mexican ambers. Phytochem. 22 (1983), 965–968. 6. J. H. Langenheim, Biology of amber-producing trees: focus on case studies of Hymenaea and Agathis, In Amber, Resinite, and Fossil resins. Am. Chem. Soc. Washington, D.C. (1995), 1-31 7. J. Mills, R. White, Organic chemistry of museum objects. Routledge, New York, 2012, 95-118 8. A. Nemati Babaylou, M. Azadi Boyaghchi, F. Najafi, LacQuer and oil (varnish) technology in Persian art book. J. At Res. 4 (2014), 149-154. 9. A. Nemati Babaylou, M. Azadi Boyaghchi, F. Najafi, M. Mohammadi Achachlouei, Recognition of sandarac resin nature in old scientific texts. J. Islamic Iranian Traditional Med. 7(2017), 73-84. 10. L. Decq, P. Stoffelen, V. Leyman, V. Cattersel, C. Indekeu, D. Steyaert, E. Van Binnebeke, W. Fremout, S. Steven, Natural resins sold today: A quality control study. Natural history collections as historical reference material, 31nd Annual Meeting of the Society for the Preservation of Natural History Collections, Berlin (2016). 11. V. Beltran, N. Salvad?, S. But?, T. Pradell, Ageing of resin from Pinus species assessed by infrared spectroscopy. Anal. Bioanal. Chem. 408 (2016), 4073-4082. 12. C. Azemard, C. Vieillescazes, M. Ménager, Effect of photodegradation on the identification of natural varnishes by FT-IR spectroscopy. Microchem. J. 112 (2014), 137-149. 13. C. Daher, C. Paris, A. S. Le Hô, L. Bellot?Gurlet, J. P. Echard, A joint use of Raman and infrared spectroscopies for the identification of natural organic media used in ancient varnishes. J. Raman Spectrosc. 41 (2010), 1494-1499. 14. C. Daher, L. Bellot-Gurlet, Non-destructive characterization of archaeological resins: seeking alteration criteria through vibrational signatures. Anal. Methods. 5 (2013), 6583-6591. 15. D. Scalarone, M. Lazzari, O. Chiantore, Ageing behaviour and analytical pyrolysis characterisation of diterpenic resins used as art materials: Manila copal and sandarac. J. Anal. Appl. Pyrolysis. 68 (2003), 115-136. 16. Sh. Shakeryan, Study on "Kaman Oil" structure in the event of conservation of historical penboxes, M. A. Dissetation, Art University of Isfahan, Iran, 2009. 17. M. Derrick, Fourier transform infrared spectral analysis of natural resins used in furniture finishes. J. Am. Inst. Conserv. 28(1989), 43-56. 18. M. R. Derrick, D. Stulik, J. M. Landry, Infrared spectroscopy in conservation science. Getty Publications Los Angeles, 2000,103-107 19. M. B. Kasiri, A. Nemati Babaylou, H. Zandkarimi, Photo-oxidative stability of a series of red acrylic paints. Prog. Color Colorants Coat. 7 (2014), 177-185. 25. S. Prati, G. Sciutto, R. Mazzeo, C. Torri, D. Fabbri, Application of ATR-far-infrared spectroscopy to the analysis of natural resins. Anal. Bioanal. Chem. 399 (2011), 3081-3091. 26. M. Guiliano, L. Asia, G. Onoratini, G. Mille, Applications of diamond crystal ATR FT-IR spectroscopy to the characterization of ambers. Spectrochim. Acta Part A. 67 (2007), 1407-1411. 27. A. M. Pollard, C. M Batt, B. Stern, S. M. M. Young, Analytical chemistry in archaeology. Cambridge University Press, Cambridge, 2007. 77-91. 28. D. Scalarone, J. Van der Horst, J. J. Boon, O. Chiantore, Direct?temperature mass spectrometric detection of volatile terpenoids and natural terpenoid polymersin fresh and artificially aged resins. J. Mass Spectrom. 38 (2003), 607-617. 29. L. Decq, F. Lynen, M. Schilling, W. Fremout, V. Cattersel, D. Steyaert, D., S. Saverwyns, The analysis of European lacquer: optimization of thermochemolysis temperature of natural resins. Appl. Phys. A. 122 (2016), 1007. 30. O. Poinar, Life in amber. Stanford University Press, Stanford, 1992, 60-65. 31. D. L. Pavia, G. M. Lampman, G. S. Kriz, J. R. Vyvyan, Introduction to spectroscopy. Cengage Learning, Stanford, 2008, 31-87. 32. R. M. Silverstein, F.W. Webster, D. J. Kiemle, D. L. Bryce, Spectrometric identification of organic compounds. John wiley & sons, Hoboken, 2014, 81-108. 33. C. Daher, V. Pimenta, L. Bellot-Gurlet, Towards a non-invasive quantitative analysis of the organic components in museum objects varnishes by vibrational spectroscopies: Methodological approach. Talanta, 129 (2014), 336–345. 34. D. Ciofini, J. Striova, M. Camaiti, S. Siano, Photo-oxidative kinetics of solvent and oil-based terpenoid varnishes. Polym. Degrad. Stab. 123 (2016), 47-61.



فایل مقاله
تعداد بازدید: 837
تعداد دریافت فایل مقاله : 26

ورود به سامانه نشریه
شناسنامه ی نشریه
صاحب امتياز:
موسسه پژوهشي
علوم و فناوري رنگ و پوشش
مدير مسوول:
پروفسور زهرا رنجبر
سردبير:
پروفسور زهرا رنجبر
مدير اجرايي:
دکتر فرهاد عامري
شاپا چاپي:
8779 - 1735
شاپا الکترونيکي:
2169 - 2383
دسترسی سریع
آخرین شماره های نشریه
آمارهای وبگاه
تعداد بازدید:838

کاربران حاضر:72