بهینه‌سازی شرایط رنگرزی الیاف پشمی با گلبرگ زعفران جهت کسب شید آبی



نشریه: سال دهم - شماره چهارم - زمستان 1395 - مقاله 6   صفحات :  259 تا 266



کد مقاله:
JCST-18-12-2015-1634

مولفین:
حسین بارانی: دانشگاه بیرجند - هنر
زهرا جمشیددوست: دانشگاه بیرجند - گروه فرش
سعیده رفیعی: دانشگاه رشت - گروه نساجی


چکیده مقاله:

در این پژوهش، گلبرگ زعفران به عنوان یک ماده رنگزای طبیعی جهت کسب شید آبی روی نخ پشمی معرفی و با توجه به این هدف، فرآيند رنگرزی بهینه‌‌سازی شده‌است. ماده رنگزای موجود در گلبرگ زعفران مربوط به ماده‌اي به نام آنتوسیانین می‌باشد که می‌توان آن را به عنوان یک ماده رنگزای طبیعی استفاده نمود. از نرم‌افزار طراحی آزمایش به منظور بهینه‌سازی عوامل موثر از قبیل غلظت کلرید قلع به عنوان دندانه (0تا 3%)، غلظت گلبرگ زعفران (50تا 200%)، مدت زمان رنگرزی (30 تا 80 دقیقه) و دمای نهایی فرآيند رنگرزی (50 تا 95 درجه سانتی‌گراد) در رنگرزی کلاف نخ پشمی جهت کسب شید آبی استفاده شد و سپس ویژگی‌های ظاهر رنگی، ثبات شستشویی و نوری نمونه‌های رنگرزی شده در شرایط مختلف رنگرزی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آماری مربوط به برازش مدل درجه دوم چند جمله‌ای بر نتایج تجربی نشان داد که متغییرهای غلظت دندانه کلرید قلع (0.0001p<) و دمای رنگرزی (0.0001p<) تأثیر معناداری در کسب شید آبی روی کالای پشمی رنگرزی شده با گلبرگ زعفران دارند. محدوده زاویه رنگ نمونه‌های رنگرزی شده بین 75 تا 235 درجه می‌باشد که نشان‌دهنده کسب شیدهای زرد تا آبی می‌باشد. ثبات شستشویی و نوری نمونه‌های رنگرزی شده نسبتا متوسط تا خوب می‌باشد و نمونه رنگرزی شده کمترین مقدار لکه‌گذاری را نمونه کالای پشمی و پنبه‌ای داشته‌است.


Article's English abstract:

This research is based on to optimize the application of saffron’s petal as a natural dye in wool yarn dyeing process to produce blue shade. Saffron’s petal colorant substance is Anthocyanin, which can be used as natural dyes. Experimental design software was applied to optimize the effective dyeing parameters of wool dyeing such as tin chloride concentration as a mordant (0% to 3%), saffron petals concentration (50% to 200%), dyeing time (30 to 80 minutes) and the final temperature dyeing process (50 to 95 ° C) to get blue shade. In order to this, the color appearance, light and washing fastness of dyed samples was studied at different conditions dyeing. Statistical results of the quadratic polynomial model based on experimental results showed that tin chloride concentration (p<0.0001) and temperature dyeing (p<0.0001) have a significant effect on the blue shade of dyed wool samples with saffron petals. The dyed samples possess a hue angle from 75 to 235 degree, which is indicating of yellow to blue shades. Moreover, they presented a moderate up to good washing and light fastness and had a lowest staining effect on the cotton and wool fabric.


کلید واژگان:
رنگرزی طبیعی، گلبرگ زعفران، آنتوسیانین، شید آبی، بهینه‌سازی.

English Keywords:
Natural dye, Saffron’s petal, Anthocyanin, Blue shade, Optimization.

منابع:
5. ل. مهرپرور، س. صفاپور، م. صادقي كياخاني، ك. قرنجيگ، بهبود رنگ‌پذیری خامه پشمی مصرفی در فرش دستباف با مشتق زیست‌سازگار کیتوسان: مطالعه خواص رنگرزی و ثبات رنگی با ماده رنگزای طبیعی اسپرک، نشريه علمي پژوهشي علوم و فناوري رنگ، 10(1395)، 96-89. 6. س. ميرنژاد، س. صفاپور، م. صادقي كياخاني، مروري بر خواص و کاربردهای رنگ طبیعی قرمزدانه در صنایع مختلف، نشريه علمي ترويجي مطالعات در دنياي رنگ، 5(1394)، 46-33.

English References:
1. M. Shahid, I. Shahid ul, F. Mohammad, Recent advancements in natural dye applications: A review. J. Cleaner Prod. 53(2013), 310-331. 2. T. Bechtold, A. Turcanu, E. Ganglberger, S. Geissler, Natural dyes in modern textile dyehouses- how to combine experiences of two centuries to meet the demands of the future? J. Cleaner Prod. 11(2003), 499-509. 3. R. Siva, Status of natural dyes and dye-yielding plants in India. Cur. Sci.-Bangalore, 92(2007), 916-925. 4. Kasiri M. B. and S. Safapour, Exploring and Exploiting Plants Extracts as the Natural Dyes/Antimicrobials in Textiles Processing. Prog. Color Colorants Coat. 8 (2015), 87-114. 7. P. A. Tarantilis, M.G. Polissiou, Isolation and identification of the aroma components from saffron (Crocus sativus). J. Agric. Food Chem. 45(1997), 459-462. 8. M. H. Abrishami, Recognition of Iranian saffron. 1987, Tehran: Toos. 9. M. Müller, W. Simon, The identification of anthocyanins by pyrolysis mass spectrometry and pyrolysis-GC/MS. Microchim. Acta. 72(1979), 389-396. 10. F. Talebpour, M. Veysian, Dyeing Woolen Pile Yarn Using Saffron Petals: Impact of Different Mordents and Acids. Goljaam. 25(2014), 16-25. 11. S. Mortazavi, M. Kamali Moghaddam, S. Safi, R. Salehi, Saffron petals, a by-product for dyeing of wool fibers. Prog Color Colorants Coat, 5(2012), 75-84. 12. Bagherzade, G., R. Hosseinabadi, Z. Arabpoor, Applying saffron petal and oriflamme as wastage for wool yarn dying and color fastness. J. Saffron Res. 1(2013), 136-143. 13. H. P. Wang, W. Li, Zhou, Dyeing of Silk with Anthocyanins Dyes Extract from Liriope platyphylla Fruits. J. Text. 2014, 1-9. 14. T. Ngo, Y. Zhao, Stabilization of anthocyanins on thermally processed red D'Anjou pears through complexation and polymerization. LWT-Food Sci. Technol. 42(2009), 1144-1152. 15. M. C. Moncada, S. Moura, M. Melo, A. Roque, C. Lodeiro, F. Pina, Complexation of aluminum (III) by anthocyanins and synthetic flavylium salts. A source for blue and purple color. Inorganica Chim. Acta. 356(2003), 51-61. 16. G. Woodall, G. Stewart, Do anthocyanins play a role in UV protection of the red juvenile leaves of Syzygium? J. Experimental Botany. 49(1998), 1447-1450. 17. K. Mahdavee Khazaei, S. M. Jafari, M. Ghorbani, A. Hemati Kakhki, Optimization of anthocyanin extraction in Saffron's petal with response surface methodology. J. Res. Innovation Food Sci. Technol. 3(2014), 37-50.



فایل مقاله
تعداد بازدید: 1258
تعداد دریافت فایل مقاله : 34

ورود به سامانه نشریه
شناسنامه ی نشریه
صاحب امتياز:
موسسه پژوهشي
علوم و فناوري رنگ و پوشش
مدير مسوول:
پروفسور زهرا رنجبر
سردبير:
پروفسور زهرا رنجبر
مدير اجرايي:
دکتر فرهاد عامري
شاپا چاپي:
8779 - 1735
شاپا الکترونيکي:
2169 - 2383
دسترسی سریع
آخرین شماره های نشریه
آمارهای وبگاه
تعداد بازدید:1,259

کاربران حاضر:52